Koninginnedag 1939

Door Bernadette Verhoef

Voor de Tweede wereldoorlogen werd de verjaardag van koningin Wilhelmina niet persé op 31 augustus gevierd maar in de week daaraan voorafgaand. De maand augustus was tevens de zomervakantie voor de schoolkinderen. Eropuit trekken deed men toen nog niet. De feestelijkheden rond de verjaardag van de vorstin waren het hoogtepunt van de zomer, ook al betekende het ook dat het einde van de vakantie in zicht kwam.

Het was 24 augustus.

De Oranjefeesten in Koudekerk, ter gelegenheid van de verjaardag van de koningin op 31 augustus, werden dat jaar gehouden op 23 en 24 augustus. Wilhelmina zou spoedig haar 59e verjaardag vieren. Het was een geslaagd feest zoals te lezen stond in de Nieuwe Leidsche Courant:

Optocht door het dorp van de schoolkinderen voorafgegaan door fanfarekorps ‘Kunst na Arbeid’ en de Doreftsche Ruiters. Stoet in optocht naar feestterrein van Jac. Dorrepaal.
s Middags poppenkast en goocheltoeren voor de schoolkinderen.

Dag 2:
verschillende wedstrijden zoals ringrijden met fietsen, ringrijden met paard en tilbury, sprietlopen, hardlopen. Des avonds werden de feestelijkheden nog wat voortgezet, doch in verband met de tijdsomstandigheden moest het feest helaas vroegtijdig met een vuurwerk als slot worden beëindigd.

boegsprietlopen tijdens Koninginnedag 1939 in Koudekerk

In het krantenartikel werd niet verder ingegaan op de genoemde tijdsomstandigheden. Wat was er die 24e augustus gebeurd?

Oud en jong uit Koudekerk en Hazerswoude-Rijndijk was die dag verzameld op het feestterrein in Koudekerk. Op het land van boerderij Kindervreugd in de Dorpsstraat werden de Oranjefeesten gehouden. Bij het gemeentehuis schuin tegenover het feestterrein werd juist die middag een aanplakbiljet bevestigd. Toegesnelde nieuwsgierigen lazen op het bord dat de algemene mobilisatie werd afgekondigd. Nederland bereidde zich voor op een oorlog. Jongemannen wisten direct dat dit bericht voor hen bedoeld was. Sommigen hadden hun oorlogszakboekje bij zich. Ze werden tevoorschijn gehaald om op een los ingevoegd velletje de instructies te lezen. Veel mannen uit deze regio moesten zich zo snel mogelijk melden bij de Doelenkazerne aan de Morspoort in Leiden.

Luchtwachter Van Vegten met vrouw en kind op weg naar het feestterrein

Na het vernemen van de voormobilisatie was voor de volwassenen de lol er wel af. Wat zij al maanden vreesden, begon steeds meer werkelijkheid te worden. Onzekere tijden braken aan.

Kinderen kregen van volwassen nog wat klein geld. Zij mochten nog even genieten van de pret op het feestterrein. Veel mensen realiseerden zich direct dat het ‘goede leven’ voorbij was. Vanaf dat moment zou alles veranderen. Niemand wist toen dat het zes jaren zou duren voordat de verjaardag van de majesteit weer in vrijheid gevierd kon worden.